In de zomer van 1957 reisde de Rotterdamse voetbalclub NADO-V naar Duitsland om een vriendschappelijke wedstrijd te spelen tegen Blau-Weiss Dingden. Twaalf jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog vonden de voetballers dat het tijd was om hun dankbaarheid te betuigen aan de inwoners van Dingden. Waarom waren deze Rotterdamse voetballers zo dankbaar? De Duitsers hadden hen immers in de winter van 1944/45 gedwongen om onder erbarmelijke omstandigheden kilometerslange loopgraven te graven.
Na de Tweede Wereldoorlog heerste in Nederland een sterk anti-Duits sentiment. De Nederlandse regering kwam zelfs met een dubieus plan om Duitsers die in Nederland woonden het land uit te zetten. Destijds woonden er ongeveer 25.000 Duitsers in Nederland. Uiteindelijk zijn met de zogenaamde Operatie Black Tulip meer dan drieduizend Duitsers daadwerkelijk het land uitgezet!
Jarenlang was er ook geen contact tussen de KNVB en de Duitse voetbalbond: “Er was immers zoveel dat moeilijk te vergeten is”. Pas in 1956 speelde het Nederlands elftal voor het eerst na de capitulatie van nazi-Duitsland tegen Die Mannschaft. Op woensdag 14 maart 1956 won het Nederlands elftal in het Rheinstadion te Düsseldorf verrassend met 1-2 van regerend wereldkampioen West-Duitsland. In dezelfde periode ontstond ook bij NADO-V het initiatief om een vriendschappelijke wedstrijd tegen Blau-Weiss Dingden te organiseren. 1
Clemens Ridder, destijds jeugdspeler bij Blau-Weiss Dingden, bewaart documenten en foto’s over de uitwisseling tussen NADO-V en Blau-Weiss Dingden. 2 Op de foto hieronder staan de organisatoren van de eerste vriendschappelijke voetbalwedstrijd tussen NADO-V en Blau-Weiss Dingden in 1957.
Witbrood voor Kerstmis 1944
De ontvangst van de voetballers uit Rotterdam was in ‘Saale Hengstermann’. Deze feestzaal fungeerde in de winter van 1944/45 als ‘Lager’ waar tweehonderd Rotterdamse dwangarbeiders op de kale grond sliepen. Een van de voormalige dwangarbeiders, Christian Scholte, was inmiddels voorzitter van NADO-V. Hij hield in feestzaal Hengstermann een toespraak waarin hij zijn dankbaarheid betuigde aan de inwoners van Dingden. “Wij vonden hier hulp en begrip tijdens de oorlog. We kregen zelfs witbrood voor Kerstmis 1944, dat door de lokale bevolking voor ons was ingezameld.”
In de oorlog kregen de Rotterdamse dwangarbeiders van de nazi’s weinig te eten. Mijn vader schrijft in zijn reisverhaal ‘Reis naar het einde’ dat het vaak ging om een waterige soep, Steckrübensuppe. Net als de voorzitter van NADO-V maakt mijn vader eveneens melding van de vrijgevigheid van de inwoners van Dingden. Enkele citaten uit zijn reisverhaal:
- “Van een dame kreeg ik een stuk zuur Duitsbrood (ongeveer 500 gram) plus bonnen voor 2 kg brood.“
- “Ik kwam een Polizeiman tegen die zei ‘Du, komm geh mit mir’ en toen kreeg ik een Kuch van een pond van hem en ik kon weer gaan.”
- “Bij de boeren krijg ik soms spierwit brood met dik boter en verse karnemelk. De boeren zijn stuk voor stuk reuzegoed.”
Hubert van Hove – Reis naar het einde
Vriendschap over de grenzen heen
Bij de returnwedstrijd in 1958 nam Blau-Weiss Dingden een A-juniorenteam mee naar Rotterdam. Clemens Ridder was als 18-jarige jeugdspeler daarbij: “Zelfs vandaag de dag ben ik dankbaar dat wij jongeren dit destijds konden meemaken. Als jeugdspeler was ik verrast door de uitzonderlijk warme ontvangst in Rotterdam, ondanks het vele leed dat de generatie van onze vaders het Nederlandse volk had aangedaan”.
Na verloop van tijd ontstond er een hechte vriendschap tussen de voetballers uit Dingden en Rotterdam. Clemens Ridder: “We bleven overnachten bij gezinnen, we speelden wedstrijden en we verkenden de stad. Rotterdam was een grote stad, een andere wereld!” Het werd een traditie om jaarlijks een vriendschappelijke wedstrijd te spelen, afwisselend in Dingden en Rotterdam.
Groepsfoto uit 1961 met spelers van NADO-V (oranje) en Blau-Weis Dingden. Originele foto is ingekleurd met Nano Banana.
De jaarlijkse ontmoetingen tussen NADO-V en Blau-Weiss Dingden laten zien hoe persoonlijke contacten en sport hielpen om de diepe wonden van de oorlogstijd te helen. Juist in een periode waarin de officiële verhoudingen tussen Nederland en Duitsland nog kil waren, boden deze wedstrijden ruimte voor verzoening van onderaf. Voetbal verbroedert.
- NADO (Niets Anders Dan Overwinnen) is een Rotterdamse voetbalclub, opgericht in 1921. NADO ging in 1942 samen met Vooruitgang. In 1986 fuseerde NADO-V met andere Rotterdamse voetbalclubs en heet tegenwoordig S.V. Ommoord. Sindsdien vinden er geen officiële ontmoetingen meer plaats tussen NADO-V en Blau-Weiss Dingden.
Mijn vader speelde niet bij NADO-V. Hij was lid van hockeyclub Aeolus in Rotterdam. ↩︎ - Clemens Ridder (2024) Wie aus Schanzern in Dingden nach dem 2. Weltkrieg Sportsfreunde wurden, Heimatverein Dingden e. V. ↩︎